«Ο πόλεμος είναι ο πατέρας των πάντων και ο βασιλιάς των πάντων
και μερικούς τους έκανε θεούς, άλλους ανθρώπους· μερικούς τους έκανε
δούλους, άλλους ελεύθερους».
- Ηράκλειτος
O πόλεμος (έρις, ανταγωνισμός) είναι προσφιλής
μεταφορά στον Hράκλειτο. Ως δράση και αντίδραση αντίθετων δυνάμεων,
εξασφαλίζει κατά τον Ηράκλειτο την αλλαγή, την τάξη και την αρμονία του
κόσμου. Είναι η σύγκρουση ανάμεσα σε ζεύγη αντιθέτων εννοιών και
καταστάσεων που φέρνει όμως την αρμονία (π.χ. βίος – θάνατος, αρχή –
πέρας, ειρήνη – πόλεμος, κλπ). Εκφράζει τη συνεχή αλλαγή όλων των
πραγμάτων και των καταστάσεων, τον μετρημένο ανταγωνισμό στον φυσικό και
στον κοινωνικό κόσμο. O πόλεμος, δηλαδή η σύγκρουση, που διέπει όλα τα
συμβάντα και ρυθμίζει τη λειτουργία της φύσης, είναι επίσης κοινός,
δηλαδή καθολικός παράγοντας, που ρυθμίζει τις διαφορές και τις
συγκρούσεις των ανθρώπων. Ενεργεί κατά ανάλογο τρόπο με τον λόγο («λόγον
ξυνόν»), που συνέχει τους ανθρώπους και τον κόσμο.








